εκμβρη, Δεκεμβρκη, που μας φρνεις το χειμνα, για να πμε στο σπιτκι και να κτσουμε στο τζκι και θα ρθει κι η γιαγικα, να μας πει το παραμθι:
“Κκκινη  κλωστ δεμνη στην ανμη τυλιγμνη, δως της κλτσο να γυρσει, παραμθι ν' αρχινσει, την καλ μας την παρα, να την ευχαριστσει.”
Ο Δεκμβρης εναι ο τελευταος μνας του χρνου, δηλαδ ο δωδκατος. Ονομζεται μως Δεκμβρης απ την αριθμητικ σειρ (δκατος), που βρσκεται στο ρωμακ ημερολγιο, γιατ ο Μρτης ταν ο πρτος μνας για τους Ρωμαους.
Το Δεκμβρη γιορτζομε πολλς γιορτς, πως τα «Νικολοβρβαρα» (Αγ. Βαρβρα, γ. Σββας και γ. Νικλαος), του Αγ. Σπυρδωνος (12 Δεκ.) κι λλες. Αλλ η μεγαλτερη, πως ξρουμε, εναι η γιορτ των Χριστουγννων.
Απ τα «Νικολοβρβαρα» αρχζει ο βαρς χειμνας, εμφανζονται τα πρτα χινια, το κρο δυναμνει και στη θλασσα ξεσπονε θελλες και φουρτονες.
πως οι αρχαοι εχανε τον Ποσειδνα θε, της θλασσας, τσι τρα ο γιος Νικλαος εναι ο προσττης των θαλασσινν μας, που τους προστατεει απ το κακ και τις μεγλες φουρτονες και σζει τα καρβια τους απ' το χαμ. Γι' αυτ δεν υπρχει πλεομενο, που να μην χει στο εικονοστσι του, την εικνα τ’ Αγ. Νικολου.
Η Αγα Βαρβρα πλι, θεωρεται προσττρια των παιδιν απ την ευλογι. Στη Νξο διηγονται τι σε παλιτερες επιδημες ευλογις στο νησ, πολλς φορς οι κτοικοι βλπανε την Αγα Βαρβρα μαυροφρα, να προστατεει τα χωρι τους απ τη φοβερ επιδημα, σταματντας την ευλογι και γκρεμζοντας την απ' τα γεφρια, διχνοντας την σα δυνατς νεμος.
Ο γιος Σπυρδωνας ο θαυματουργς, εναι ο προσττης της Κρκυρας, που σζεται και ακραιο το λεψαν του. Υπρχει  και η ξης παρδοση:
«Ο η Σπυρδωνας χαλει κθε χρνο να ζευγρι σιδερνια παποτσια γιατ, σηκνεται κθε νχτα και γυρζει στην πλη για να κνη ευεργεσες. Και το πρω πλι πηγανει και μπανει μσα στην κλειστ κσα του. Κθε χρνο του βζουν να ζευγρι σιδερνια παποτσια δπλα του και πντα τα βρσκουνε λειωμνα». 
Επειδ απ τη γιορτ της Αγ. ννας, η μρα αρχζει κπως να μεγαλνει, στη Νξο λνε:
«Της Αγας ννας παρνει να λεπτ η μρα».
«Τ' η Σπυρδωνα μεγαλνει η μρα να σπειρ». «Χριστς γεννται, ρα γεννται».
Οι νχτες μως εξακολουθον να 'ναι μεγλες και στα χωρι οι χωρικο μαζεονται  στις «βεγγρες», γρω απ το τζκι το μαγκλι κι αρχζουνε τις ατλειωτες ιστορες, τις παροιμες, τα αινγματα και τα παραμθια.
Να μερικ λακ ρητ:
«Δεκμβρης, Χριστο γννηση και καλς μας χρνος».
«Το τραγοδι με τον τργο, το Δεκμβρη παραμθι».
«Χινι του Δεκεμβρου, χρυσφι του καλοκαιριο».
«Το Νομβρη και Δεκμβρη φτευε καταβολδες».
στερα ρχονται οι μεγλες γιορτς του Δωδεκαημρου (25 Δεκεμβρου—6 Ιανουαρου).
Ττε βγανουν οι Καλλικντζαροι να πειρξουν τους ανθρπους. Κατεβανουν απ τις καμινδες, λερνουν τα φαγητ, πειρζουν το μυλων και στις βρσες τρομζουν τις κοπελλις, που πνε για νερ, πλκονται στα φορματα τους, τις πινουν στο χορ, σπου να χαθε η μιλι τους και μνο σα λαλσει την αυγ ο πετεινς, τρυπνουν πλι στη γη. Η γιαγι λει πως:
«λο το χρνο, αυτο οι καλλικντζαροι εναι κτω στη γη και πελεκον το δντρο της γης, για να δουν να πφτει και να γκρεμζεται και να γελον. Μλις μως ρθουν τα Χριστογεννα, ανεβανουν να πειρξουν τους ανθρπους και το δνδρο πλι θεριεει. τσι σζεται η γης. Κι ταν βαφτζονται πλι τα νερ, βζουν τις φωνς:
«Φεγετε να φεγουμε γιατ' ρθε ο διαβολπαπας με την αγιαστορα του και με τη βρεχτορα του».
Και χνονται στα Τρταρα.

(του Νκου Κεφαλληνιδη)

December according to our tradition

ecember, little December, you that bring the winter to us, so that we can go home and sit near the fireplace, and our grandma can also come and tell us fairy tales:
“Red tied thread, wrapped on the spinning wheel, give it a kick to start turning, a fairy tale to start, our good company to please.”
December is the last, that is to say, the twelfth, month of the year. However, it's named December due to its numerical position (tenth) in the Roman calendar, because March was the first month for Romans.
 In December, we celebrate a lot of feasts, such as the so-called "Nikolo'varvara" (Aghia Var'vara, Aghios Sa'vvas and Aghios Ni'kolaos), Aghios Spy'ridon (on December 12th) and others. But the greatest of all, as we all know, is Christmas.
“Nikolovarvara” signals the beginning of heavy winter: the first snow falls, the cold gets stronger, and storms and tempests burst out in the sea.
Just like the Ancient Greeks worshiped Neptune, the Sea god, Aghios Nikolaos is the protector of our seamen against evil and the rough seas, and saves their ships from perish. Thus, all sea vessels have an icon of Aghios Nikolaos in their icon stand.
On the other hand, Aghia Varvara is considered the protector of children against smallpox. In the island of Naxos, people say that, during past epidemics of smallpox on the island, they often saw visions of Aghia Varvara dressed in black, protecting their villages against the horrible epidemic, stopping smallpox and throwing it over the bridges, pushing it away like a strong wind.
Aghios Spyridon, the miracle worker, is the protector of the island of Corfu, where his entire relic is saved to date. The following tradition is also widely believed:
“Every year, Aghios Spyridon wears a pair of iron shoes off, because he rises every night, wanders in the town, and performs benefactions. Then, in the morning, he returns into his closed coffin. Every year, people always put a new pair of iron shoes next to his relic, and they always find it worn out.”
After the Aghia Anna feast, daytime begins to grow slightly, so in the island of Naxos people use to say:
"On the Aghia Anna feast day, daytime gains one minute".
"On the Aghios Spyridon feast day, daytime gains a grain". "Christ is born, an hour is born".
Nighttime however continues to be long, and people in the villages gather in evening parties, next to the fireplace or the brazier, and tell each other endless stories, proverbs, riddles, and fairy tales.
Here are some popular sayings:
"December, Christ's birth and a happy new year for us".
"Songs in vintage, fairy tales in December".
"Snow in December, gold in the summer".
"In November and December, you should plant layers".
Then, the big feasts of the holy 12-day period (December 25th — January 6th) come.
That's when the Seasonal Hobgoblins appear, to tease people. They come down the chimneys, spoil foods, tease the miller, and scare the young girls that go for water to the springs, get tangled up in their dresses, and start to dance with them until they strike them dumb, and only when the roosters crow in the dawn they hide back into the ground. Grandma says that:
"Throughout the year, these Seasonal Hobgoblins stay under the ground and hew the tree of Earth, in order to see it fall and tumble, and then laugh at it. However, as soon as Christmas comes, they come to the surface to tease people, so the Earth tree grows big again. That's how Earth is saved. And, when the waters are blessed again, they start yelling and cursing:
"Let's get out of here, because the damned priest is here, with his Holy water sprinkler and his basil bunch."
And then they disappear in the bowels of the Earth.

(Nikos Kefalliniadis)